Η αισιοδοξία είναι μεταδοτική

Πριν από λίγες μέρες είδα σε μια τηλεοπτική συνέντευξη τον κ. Νικόλαο Χρηστάκη (Nicholas Α. Christakis) ιατρό, κοινωνικό επιστήμονα και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Harvard. Ο κ. Χρηστάκης βρέθηκε στην Αθήνα για να παρουσιάσει το νέο του βιβλίο με τίτλο, “Connected: The Surprising Power of Our Social Networks and How They Shape Our Lives) ”.

Το βιβλίο σύμφωνα με τον συγγραφέα του είναι βασισμένο σε έρευνες πολλών χρόνων και περιγράφει τις ανθρώπινες σχέσεις σαν ένα δίκτυο που επηρεάζει (συνήθως θετικά) τους ανθρώπους που το αποτελούν.

Με δυο λόγια ο Έλληνας του εξωτερικού έλεγε ότι όταν βρισκόμαστε ανάμεσα σε χαρούμενο κόσμο, χωρίς να το καταλάβουμε ή να το θέλουμε γινόμαστε και εμείς χαρούμενοι και το αντίθετο. Επίσης, έλεγε ότι όταν κάνουμε κάτι καλό σε κάποιον, εκείνος θα συμπεριφερθεί με το ίδιο τρόπο σε κάποιον άλλον, και ο άλλος στον επόμενο και πάει λέγοντας.

Για να καταλάβω αυτό που έλεγε ο κ. Χρηστάκης χρειάστηκε ένα τηλεφώνημα, που μου έγινε ένα, μάλλον, όχι και τόσο ευχάριστο απόγευμα.

«Που είσαι φιλενάδα; Που χάθηκες έχω, σχεδόν, ένα μήνα να σε ακούσω». Η ευχάριστη φωνή ήταν της φίλης μου της «Jo» (αυτό ήταν το παρατσούκλι της από το σχολείο). Είχαμε γνωριστεί στην πρώτη λυκείου, ένα αισιόδοξο και καλόκαρδο πλάσμα η “Jo”, είναι ο τύπος του ανθρώπου που συναντά κανείς σήμερα μόνο σε ταινίες του σινεμά. Αν δεν την είχα γνωρίσει δεν νομίζω ότι θα πίστευα ότι υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι. Έξυπνη (όχι πονηρή), όμορφη (όχι προκλητική), καλή (όχι συμφεροντολόγα) και πάνω απ’ όλα ανθρώπινη η «Jo» δεν είχε καμία σχέση με όσες κοπέλες είχα γνωρίσει μέχρι τότε. Ήταν σχεδόν εξωπραγματική, σαν να είχε έρθει από άλλο πλανήτη.

«Εγώ δεν έχω κανένα συναρπαστικό νέο. Εσένα, πως είναι η έγγαμη ζωή;», της απάντησα μιας και εκείνη πριν από λίγους μήνες παντρεύτηκε και μένει σε μια όμορφη επαρχιώτικη πόλη. Είναι η πρώτη φίλη μου από το σχολείο που παντρεύεται και της αρέσει ο γάμος (και αυτό την κάνει ακόμη πιο εξωπραγματική).

Μου έλεγε ότι περνάει υπέροχα. Αλλά το περίεργο είναι ότι από τότε που την θυμάμαι, ήταν πάντα χαρούμενη. Και στις καλές αλλά και στις δύσκολες στιγμές είχε κάτι θετικό να λέει στους άλλους (αλλά και στον εαυτό της).

Μιλώντας μαζί της συνειδητοποίησα πόσο πολύ μου είχε λείψει η παρέα της. Τα όνειρα που κάναμε στα διαλλείματα, οι χαμηλόφωνες συζητήσεις που κάναμε κατά την διάρκεια του μαθήματος αλλά και οι «σοφιστικές» συζητήσεις μας για τον κόσμο, τους ανθρώπους, τον θεό και πολλά άλλα πράγματα που σπάνια ακούς από 17χρονες κοπέλες.

Μου περιέγραφε την ζωή της μέσα στον γάμο και ήταν λες και μου περιέγραφε σκηνές από το «Μικρό σπίτι στο λιβάδι». Ήταν όλα όσα έλεγε τόσο όμορφα και τόσο αισιόδοξα που αν δεν την ήξερα θα νόμιζα ότι ζει σε άλλο πλανήτη, με εξωγήινους. Αλλά επειδή την γνωρίζω, ξέρω ότι δεν ευθύνονται οι άλλοι που η φίλη μου είναι τόσο αισιόδοξη αλλά η ίδια. Δηλαδή ο τρόπος που εκείνη επιλέγει να βλέπει τα πράγματα. Και φυσικά χωρίς να το συνειδητοποίει, αυτή την αισιοδοξία την μεταδίδει… ακριβώς με την ίδια δύναμη που άλλοι μεταδίδουν την μιζέρια και την κακοκεφιά τους.

Έτσι μετά από μια ώρα τηλεφωνικού «μπλα- μπλα» την ρώτησα όλο απορία «καλά ο σύζυγος δεν ενοχλείται που μιλάς τόσην ώρα στο τηλέφωνο», εκείνη, πάντα, με την χαρούμενη φωνή μου είπε: «Όχι, γιατί να ενοχλείται; Αυτή την στιγμή μου μαγειρεύει. Είναι πολύ καλός και φυσικά δεν έχει καμία σχέση με το “λανθασμένο μας πρότυπο” που είχαμε στο παρελθόν».

Ήθελα να της πω ότι εγώ μάλλον δεν το έχω ξεφορτωθεί ακόμη αυτό το «πρότυπο» άλλα μου άρεσε τόσο πολύ η χαρούμενη συζήτηση που είχαμε και δεν είπα τίποτα για να μην την χαλάσω.

Κλείνονταν το τηλέφωνο, διαπίστωσα πόσο δίκαιο έχει ο κ. Νικόλαος Χρηστάκης. Από κει που ήμουν “down” μια συζήτηση με έναν χαρούμενο και αισιόδοξο άνθρωπο με έκανε και εμένα να αισθανθώ καλά. Χωρίς, στην ουσία, να έχει γίνει κάτι ευχάριστο. Μια συζήτηση ήταν αρκετή να μου μεταδοθεί (έστω και μέσω τηλεφώνου) η αισιοδοξία.

Υ.Γ: Στην συνέντευξη παρατήρησα ότι παρ’ όλο που ο κ. Χρηστάκης μιλούσε αρκετά καλά τα ελληνικά, έκανε κάποια λάθη και η δημοσιογράφος τον διόρθωνε. Εκείνος την ευχαρίστησε και της είπε «Παρακαλώ να με διορθώνετε για να τα μάθω καλά τα ελληνικά». Είναι ιατρός, κοινωνιολόγος και καθηγητής σε ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου και χαίρεται να τον διορθώνουν. Αυτό και αν είναι μεγαλείο.